Pseudo-goudgewichten (31) - Ghana

Een zeldzame en cultuurhistorisch fascinerende verzameling van 31 antieke West-Afrikaanse pseudo-goudgewichten met een gecombineerd totaalgewicht van 195 gram. Deze omvangrijke kavel vormt een tastbaar bewijs van de dynamische, wereldwijde handelscontacten langs de voormalige Goudkust in de zestiende tot negentiende eeuw. Binnen de Akan- en Ashanti-cultuur in het huidige Ghana was het gebruikelijk om niet alleen lokaal gegoten messing figuren te gebruiken voor het afwegen van goudstof, maar ook compacte metalen voorwerpen van buitenlandse herkomst in de ceremoniële weegtas op te nemen. Alles wat het juiste gewicht bezat of kon worden aangepast naar de lokale gewichtsstandaarden werd door de handelaar geadopteerd en getransformeerd tot functioneel goudgewicht.

Het ensemble toont een indrukwekkende diversiteit aan oorsprongen die naadloos in de Afrikaanse goudhandel zijn geïntegreerd. Centraal in de collectie staan enkele authentieke, lokaal vervaardigde geometrische Akan-goudgewichten, waaronder de karakteristieke platte ronde schijven met verfijnde spiraal- en wielmotieven en aangegoten handvaten. Hiertegenover staat een rijke selectie van Europese importgoederen die door de inheemse handelaren zijn toegeëigend, waaronder het diepe, komvormige huis van een zogeheten sluit- of pijlgewicht en een reeks massieve, schijfvormige en kegelvormige apothekersgewichten. Daarnaast bevat de kavel diverse kleinschalige, figuratieve bronsfiguurtjes van Zuidoost-Aziatische origine die via de trans-Saharaanse handelsroutes hun weg naar de West-Afrikaanse markt hebben gevonden.

Alle 31 objecten in deze kavel zijn vervaardigd uit historische koperlegeringen zoals brons en messing. Wat dit ensemble extra bijzonder maakt, is de homogene, diepe en doorleefde patina die over de verschillende objecten heen zichtbaar is. De donkere groenbruine oxidatie en de milde slijtage aan de standringen en randen getuigen van een langdurig, intensief en gezamenlijk gebruik binnen dezelfde handelaarstas. Dit sluit aan bij een datering in de hoogtijdagen van de Ashanti-goudhandel, lopend van circa 19eeuw of ouder nog tot het einde van de negentiende eeuw, toen het gebruik van goudstof door de koloniale autoriteiten definitief aan banden werd gelegd. Deze kavel vertegenwoordigt een significante museale en numismatische waarde als een compleet en historisch gegroeid ensemble van tribale ruilmiddelen.