Abraham Bloemaert (1564-1651), Attrib. - Bacchus

Titel: Bacchus
Medium: olieverf op paneel
Afmetingen: 60 x 45 cm


Abraham Bloemaert is een kunstenaar uit de Nederlandse Gouden Eeuw, geboren in Gorinchem in 1564. Hij mocht aanvankelijk onder zijn vader Cornelis Bloemaert (1603–1692) studeren, een architect en beeldhouwer die in 1575 naar Utrecht verhuisde. Vervolgens had hij zes verschillende leraren, waaronder Gerrit Splinter (?–1586) en Joost de Beer (voor 1535 - 1591/93). In 1581 of 1582 vertrok hij naar Frankrijk en voltooide daar zijn opleiding in Parijs en Fontainebleau, met name onder Hieronymus Franck (1578–1623).


Bloemaert bracht het grootste deel van zijn leven in Utrecht door, afgezien van enkele jaren in Amsterdam tussen 1591 en 1593. In 1611 was hij een van de oprichters van het Gilde Sint-Lukas in Utrecht, waarvan hij in 1618 tot dean werd benoemd. Bekend om zijn genretaferelen, mythologische thema’s en nauwkeurige landschappen, schilderde hij ook Bijbelse voorstellingen en grote altaren voor kerken, zoals de Jezuïetenkerk in Brussel en de Sint-Janskerk in Utrecht.


Als meester van een hele generatie schilders had Bloemaert een grote invloed op de kunst van Utrecht. Zijn “Fondamenten der Teecken-Konst” (Fundamenten van de Tekenkunst), geïllustreerd door zijn zoon Frédéric, begeleidde jonge kunstenaars tot de 19e eeuw. Onder zijn meest opmerkelijke leerlingen bevinden zich de Caravaggisten Gerrit van Honthorst (1592–1656), Hendrick ter Brugghen (1588–1629) en Jan van Bijlert (1597–1671).

Abraham Bloemaert maakte in het begin van de jaren twintig van de 17e eeuw een korte Caravaggistische periode door, zoals duidelijk blijkt uit de Bacchus die hier wordt gepresenteerd. De god van de wijn, bekroond met ranken en naar links gericht, vertoont clair-obscur-verlichting die zijn gelaatskenmerken en huidcontouren accentueert. Dit hoofdeksel van druiven en wijnbladeren is ook te zien in een andere Bacchus van Bloemaert, gehuisvest in Buscot Park in de Lords Faringdon Collection (Fig. 2). Hier versterkt de clair-obscur-verlichting eveneens de gezichtsuitdrukking, waardoor een fysiognomische gelijkenis ontstaat die ons in staat stelt ons werk aan dezelfde kunstenaar toe te wijzen.