Autori Vari - Biblia - 1713-1714

COSMOGRAFIA SAKRA EN CALVINISTISCHERS POUTER IN HET GROTE FOLIO NEDERLANDS
Indrukwekkende uitgave, in Imperial Folio, uit 1714 van de beroemde Statenbijbel, de officiële Bijbel van de Gereformeerde Nederlanden, vertaald op mandaat van de Generale Staten en goedgekeurd door het Sinodo van Dordrecht (1618–1619). Deze monumentale drie-boekeneenheid in folio vertegenwoordigt een van de hoogtepunten van de protestantse cultuur in Europa: niet alleen een heilige tekst, maar een politiek, identiteits- en pedagogisch instrument. Het iconografische equipage, met volledig-pagina kaarten fijn aquarelleren, verheft de Schrift tot een echte bibliaire kosmografie, waarin de wereld, de heilige geschiedenis en de geografie van de redding samenkomen in een coherent en krachtig visueel systeem.
MARKET VALUE
De compleet zestiende-eeuwse uitgaven van de Statenbijbel in meerdere folio-volumes, met geëtste en gekleurde kaarten, bevinden zich doorgaans tussen 2.000 en 3.000 euro, met hogere prijzen voor exemplaren met complete kaarten, goed bewaard en met degelijke ouderwetse band.

FYSIEKE BESCHRIJVING EN CONDITIE
Drie volumes. Eeuwige banden in vol leer met goudsnijwerk op de platten; ruggen met nerven, gedeeltelijk gerestaureerd; enkele scharnieren los, platen beschadigd. Vijf dubbelzijdige aquarel-kaarten en een groot dubbelzijdig geëtst plan van de: Wereld, Aards Paradijs, Het Heilige Land, Jeruzalem, Het land Kanaän en de reizen van de Apostelen. Tekst gedrukt in twee kolommen in gotisch lettertype, met ruime marginale commentaar. Titelpagina geëtst; verkleuring en fysiologische vlekken; wormgaatjes-gallerij in het tweede volume. Typografisch merkteken in hout snede aan het einde. In oude boeken met een meer dan honderdjarige geschiedenis kunnen er imperfecties aanwezig zijn die niet altijd in de beschrijving zijn opgenomen. Pp.: (4); 28nn; 328; 4nn; 132; (4). (4); 44nn; 436; (4). (4); 168; 4nn; 268; (4).

VOLLEDIGE TITEL EN AUTEUR
Biblia, dat is De gantsche H. Schrifture, vervattende alle de canonijcke boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments.
Dordrecht, Jacob en Pieter Keur, 1713; Amsterdam, Pieter Rotterdam, 1714
AA.VV.

CONTEXT EN BETEKENIS
De Statenbijbel, voor het eerst gepubliceerd in 1637, vertegenwoordigt de fundamentale tekst van het Nederlandse protestantisme. In opdracht van de Generale Staten en goedgekeurd door het Sinodo van Dordrecht, werd zij ontworpen als officiële vertaling uit de originele talen (Hebreeuws, Aramees en Grieks), met een teologisch en politiek doel tegelijk: de religieuze praktijk te verenigen en de identiteit van de jonge Republiek te versterken.
De editie uit 1714 getuigt van de volle rijpheid van deze traditie. De cartografische opzet speelt een centrale rol: kaarten zijn niet slechts illustraties, maar interpretatieve instrumenten van de Schrift. De wereld, het Paradijs, het Heilige Land en de apostolische routes worden gevisualiseerd volgens een geografie van de verlossing, waardoor de Bijbel verandert in een heilig atlas.
De tekst, vergezeld van een dicht commentaar in de marge, weerspiegelt de calvinistische exegese-culture, gericht op persoonlijke lectuur maar geleid door een rigoureus interpretatief systeem. Het werk presenteert zich zo als een totaal object: heilige boek, studiehandleiding en politiek-religieus symbool.

BIOGRAFIE VAN DE TEKST
De Bijbel is de fundamentale tekst van de Joods-Christelijke traditie, samengesteld tussen de 1e millennium v.Chr. en de 1e eeuw n.Chr. De Statenbijbel is een van de invloedrijkste protestantse vertalingen, vergelijkbaar in belang met de King James Bible in het Engels, en heeft een determinante rol gespeeld in de vorming van de Nederlandse taal en cultuur.

PRINTING HISTORY EN CIRCULATIE
Sinds de eerste editie uit 1637 werd de Statenbijbel meer dan een eeuw herdrukt en werd de standaardbijbel voor protestantse gezinnen in de Lage Landen. De editie van 1714, geproduceerd tussen Dordrecht, Amsterdam en Rotterdam, weerspiegelt een gevorderde fase van de uitgeverstraditie, met rijker illustratief materiaal en een wijdverbreide verspreiding. Compleet met aquarelleren kaarten zijn bladen vandaag de dag bijzonder gewaardeerd en minder gangbaar op de markt.

BIBLIOGRAPHIE EN REFERENRENS
STCN (Short-Title Catalogue Netherlands), registraties voor de 1714-editie van de Statenbijbel.
Darlow, T.H. – Moule, H.F., Historical Catalogue of the Printed Editions of Holy Scripture, n. 3337.
Poortman, E. – Augusteijn, C., Kaarten in Bijbels, pp. 230–236.
ICCU/OPAC SBN, censimenti di edizioni della Statenbijbel conservate in biblioteche italiane.
WorldCat/OCLC, registraties internationaal van de editie.
Van der Krogt, P., Koeman’s Atlas Neerlandici, voor de Nederlandse cartografische context.