Ilya Chashnik (1902-1929) - Architecton

Uiterst zeldzaam relief door de Russische Kunstenaar Ilya Chashnik. Dit werk is één van de weinige voorbeelden van een driedimensionale "architecton", de werken die beïnvloed zijn geweest door de architectons van de leermeester van Ilya Chahnik, Kasimir Malevich. Dit is werk heeft de afmetingen 42,5 x 22,5 x 2 cm. Het werk is aan de achterzijde gesigneerd en gedateerd en het is gemaakt in Vitebsk (nu Wit-Rusland) waar het kunstgenootschap UNOVIS (onder leiding van Kasimir Malevich) vanuit Moskou was heen gegaan. Met dit schilderij wordt tevens meegeleverd een foto boek van de Amerikaanse journalist John Bausman en een kopie van de correspondentie tussen George Costakis en John Bausman (zie hieronder).

Herkomst

Collectie Ilya Chashnik familie, Moscow
Collectie George Costakis, Moscow
John Watts Baer Bausman III, Greenwich, USA geschenk van George Costakis (1973)
Nederlandse verzamelaar (2016, na het overlijden van John Bausman)

COA
Alexander Arsamastev, die op dit moment werkt aan de Catalogue Raisonné van El Lissitzky, heeft in 2025 het werk onderzocht en een COA afgegeven.

John Bausman
In 1973 heeft de Amerikaanse Associated Press journalist John Bausman als eerste Westerse journalist een bezoek gebracht aan de later beroemd geworden verzamelaar George Costakis. Tijdens dit bezoek heeft John Bausman foto's gemaakt van de in het appartement van George Costakis opgehangen werken en heeft hij aantekeningen gemaakt die hij later heeft gebruikt voor het schrijven van zijn artikel. Nadat zijn artikel was gepubliceerd heeft George Costakis een bedankbrief aan John Bausman gestuurd. Een (digitale) kopie van deze bedankbrief en de bijbehorende envelop zal aan de koper worden geleverd.

Ilya Chashnik
Il’ia Grigorievich Chashnik werd op 20 juni 1902 geboren in een doorsnee Joods gezin in Lyucite, Letland. Hij bracht het grootste deel van zijn jeugd door in Vitebsk en verliet op elfjarige leeftijd de school om in een kleine horlogemakerswerkplaats te werken.

Van 1917 tot 1919 studeerde Chashnik kunst bij de lokale kunstenaar Iurii (Yehuda) Pen, waarna hij in 1919 naar Moskou verhuisde om de pas geopende VKhUTEMAS [Hogere Staatskunst- en Technische Studios] te bezoeken. Slechts enkele maanden later stapte hij echter over naar het Kunstinstituut van Vitebsk om te studeren bij de Russisch-Joodse volksschilder en avant-gardist Marc Chagall. Al snel raakte hij gefascineerd door het werk van Kazimir Malevich, de grondlegger van het suprematisme. Malevich gaf toevallig ook les aan het instituut, voordat hij promotie kreeg en de leiding overnam in de winter van 1919-1920. El Lissitzky was ook korte tijd de mentor van Chashnik voordat hij naar West-Europa vertrok.

Toen Chashnik in de leer ging bij Malevich, ondergingen zijn schilderijen een radicale verandering. Chashnik ontwikkelde zijn eigen kenmerkende stijl binnen het suprematistische idioom en bouwde voort op Malevich' ideeën over abstractie en non-figuratie om zwevende geometrische vormen met kruisende vlakken te creëren. Waar Malevich wit-op-wit schilderijen maakte, gehuld in een fragiele stilte en eenvoud, evolueerde Chashnik naar meer dynamische werken waarin zwart het overheersende element was.

Samen met enkele andere getalenteerde studenten uit Malevich's klas – Nikolai Suetin, Vera Ermolaeva en Lev Iudin – nam Chashnik deel aan de organisatie van de groep POSNOVIS [Volgers van de Nieuwe Kunst], later omgedoopt tot UNOVIS [Bevestigers van de Nieuwe Kunst], en droeg bij aan al hun tentoonstellingen. Hij raakte bijzonder hecht bevriend met Suetin, een vriendschap en creatieve samenwerking die zou voortduren tot diens vroegtijdige overlijden in 1929.

Sterker nog, terwijl hij nog in Vitebsk was, hielp Chashnik Malevich in 1921 met het opstellen van het leerplan voor de afdeling Architectuur en Technologie in Vitebsk.

Toen de lokale autoriteiten UNOVIS in 1922 uit Vitebsk verdreven, volgden Chashnik, Suetin, Ermolaeva en Iudin Malevich naar Petrograd om zich bij het GINKhUK aan te sluiten. Gedurende de periode in Petrograd/Leningrad wijdde Chashnik zich aan het onderzoeken van mogelijke toepassingen van de suprematistische kunst in het dagelijks leven.

Hij werkte als ontwerper samen met Suetin in de Lomonosov Staats Porseleinfabriek en werkte vanaf 1923 samen met het INKhUK [Instituut voor Artistieke Cultuur] aan textiel, posters en gebouwen. Vanaf 1925 werkte hij ook samen met Konstantin Rozhdestvenskii aan het Instituut voor Decoratieve Kunsten. In 1927 sloten Chashnik en Suetin zich beiden aan bij de architectenbrigade van Aleksandr Nikolskii, waar ze werkten aan behangontwerpen en kleurschema's voor beschilderde gebouwen.

Tegen het einde van het decennium trouwde Chashnik met Cecilia Gorodneva, die in 1929 hun zoon (eveneens Il’ia geheten) ter wereld bracht. Helaas overleed de grote avant-garde schilder en vernieuwer datzelfde jaar tijdens een mislukte blindedarmoperatie. Ondanks zijn vroege dood blijft hij een van Malevich' meest vooraanstaande leerlingen en een gedenkwaardige voorstander van het suprematisme.